In Memoriam | Karel Dibbets (1947-2017)

Mavi Boncuk |

Film and the First World War (Film Culture in Transition) Paperback 
February, 1995
by Karel Dibbets[1] (Editor), Bert Hogenkamp (Editor)

Paperback

The years between 1914 and 1918 form a crucial period in world history as well as in film history. For some time, it was believed that a serious debate about World War I had been made redundant by the events that followed later. Today, however, it is clear that the Great War has become the focus of critical attention once again and it is no accident that this renewed interest coincided with the collapse of the Berlin Wall. This book emphasises culture as an important factor: cultural historians have taken the lead in rewriting the traditional view of World War I and its impact on the 20th-century. At about the same time, film historians were preparing a radical revision of the early history of moving pictures. This volume brings together the two strands of scholarly research. Historians of different backgrounds and nationalities open up new fields of inquiry, asking unexpected questions, disclosing unusual sources and developing sophisticated methods of research. The topic has many sides to it, ranging from changes in film style to the reactions of audiences, from the function of film stars to the definition of genres, from national cinema to international stereotypes, from historical representations to state interference. The Great War marked a critical period in the history of cinema that has come under scrutiny only recently. Patterns of film distribution were disrupted and governments began to regard the new medium as part of the war effort, playing an active role in film making. While the trenches were bombed, film attendence boomed and new cinemas mushroomed. Charlie Chaplin attracted huge crowds in Europe, but the images of war did not. These and other aspects of a film culture in transition are analysed in more than 20 contributions.

Series: Film Culture in Transition
Paperback: 200 pages
Publisher: Amsterdam Univ Pr; n edition (February 1995)
Language: English
ISBN-10: 9053560645
ISBN-13: 978-9053560648

[1] Karel Dibbets, born in Weert, the Netherlands, in 1947. Ph.D. from the University of Amsterdam. Assistant Professor of Film and Television Studies at the University of Amsterdam Fellow (1 September 1999 - 30 June 2000) 

"Most of my time at NIAS was devoted to writing the last chapters of my book on early cinema in the Netherlands. My stay also allowed me to explore new directions while indulging in generous library services and enjoying the seaside surroundings thoroughly. A most interesting experience was my collaboration with composer Dick Raaijmakers in an artistic project on sound and image where I could make a scholarly contribution. In addition, NIAS gave me an opportunity to develop and manage a website about movie theatres of the past; although this site merely publishes essential historical information, it appears to attract thousands of visitors each month. Together with a colleague from Belgium I worked on a historical comparison of cinema culture in Amsterdam and Brussels, trying to explain the enormous differences between the two cities. The results will be presented at a conference in Berlin, and published as an article next year. I also wrote an article on cinema orchestras during the silent-film period that will be published in a forthcoming history of music. Finally, I was able to lay the foundations for a new project that will focus on long-term developments in cinema culture'"... "I am a historian of cinema in the Netherlands. My current job is Curator of Cinema Context, an online encyclopedia of film culture in the Netherlands from 1896 to the present. Previously I was Assistant Professor in media history at the University of Amsterdam (1983-2011) as well as co-editor of Jaarboek Mediageschiedenis / Media History Yearbook (1989-1997) and prior to that Editor of Skrien monthly filmreview (1981-1983). I graduated from the Netherlands Film Academy in Amsterdam (1971) and I received an MA in Economic and Social History (1982) as well as a PhD (1993) from the University of Amsterdam." Karel Dibbets

Cinema Context (www.cinemacontext.nl) is a website and tool for researching the history of film culture in the Netherlands. It provides basic information about the Who, What, Where and When of film exhibition and distribution, from its origins to the present. At the same time the site allows researchers to analyse the available data and to study patterns and networks, the DNA of film culture. This paper reports on the purpose and structure of this instrument, and demonstrates its analytical powers with a few examples. It will comment on the impact of digitization on film history and how this can contribute to the sharing of knowledge. 

Article: 
Cinema Context and the genes of film history
Karel Dibbets 
Pages 331-342 | Published online: 11 Aug 2010
Download citation http://dx.doi.org/10.1080/17400309.2010.499784
New Review of Film and Television Studies 
Volume 8, 2010 - Issue 3: Researching Film and Cinema History

2016 | Turkish EVOO

The European Union (EU) is the largest producer (accounting almost three quarters) and consumer (accounting two thirds) of the olive oil in the world. Olive growing is a feature of sociocultural life in many Mediterranean regions. Olive trees are grown in Greece, Italy, Spain, Portugal, France, Cyprus, Slovenia and Malta. About 95% of the olive production in the EU is concentrated in Spain, Italy and Greece. Edible olives are exported to 65 countries on average, including pre-eminently Romania, Bulgaria, USA, Germany, Iraq.


Turkish Olive Oil Industry is the second largest olive cultivator in the world and is also is among the top five countries in olive oil production. Turkey is one of the producing countries that have embarked on an aggressive marketing campaign in the Asian region for the promotion of its unique olive oil.
170 million olive trees,
220.000 metric tons olive oil production in “on years”
450.000 metric tons table olive production in “on years”
400.000 Turkish families work in olive and olive oil production
More than 500 continuous olive oil extraction mills
Sufficient refinery and retail packing plants using the most modern Technologies,
State and private laboratories for the quality controls, which assure consistency with the international standards
Table olives exports: 72 thousand metric tons per annum
Olive oil exports: 20 thousand metric tons per annum (in “on” years)
Today, Turkey exports olive oil to the more than 90 countries such as USA, Japan, Saudi Arabia, Iraq, U.A.E. and very few countries are left that have not experienced the excellent taste and fragrance of Turkish olive oil.

Mavi Boncuk |

Report 2016

Turkey[1] won 19 awards in 8 contest That participated during 2016, earning 788.75 points for EVOO World Ranking 2016.

Obtaining 1 EVOO of the Year (It takes more than 160 points to get this distinction.).

The Best Society for EVOOWR 2016 of Turkey is Gidatay Gida Ve Tarim Sanayi Ticaret A.S. with 5 awards in 3 contest, reaching the score of 188.50 points.

The Best EVOO for EVOOWR 2016 of Turkey is Tuay Olive Oil from Turgut Anadolu Yatirim (Tuay) Ltd. with 3 awards in 3 contest, reaching the score of 172.75 p

[1] RANKING OF EVOO´S OF TURKEY 2016

# Society                                        EVOO           Variety Awards Points
1 Turgut Anadolu Yatirim (Tuay) Ltd. Tuay Olive Oil Memecik 3 172.75
2 Meray Zeytincilik Tarim Gida San. Ve Tic. Ltd. Sti. Olamea Memecik 2 100.75
3 Selatin EVOO Selatin Earley Harvest - Cold Press Edremit Yaglik 2 84.50
4 Gidatay Gida Ve Tarim Sanayi Ticaret A.S. Attika Ayvalik Edremit Yaglik 2 81.25
5 Gidatay Gida Ve Tarim Sanayi Ticaret A.S. Attika Memecik Memecik 2 74.75
6 Laleli Olive Oils Biyolojik Bilimler Arastirma Gelistirme Ve Uretim Laleli Extra Virgin Olive Oil Blend 1 48.75
7 Laleli Olive Oils Biyolojik Bilimler Arastirma Gelistirme Ve Uretim Laleli Flavored Laurel Condimento-Flavored Olive Oil 1 37.50
8 Silisya Naturel Zeytinyagi Silisya Gurme Blend 1 32.50
9 Anfo Madencilik Patlayici Madde Mak. Tar. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Sti. Yava Memecik 1 32.50
10 Gidatay Gida Ve Tarim Sanayi Ticaret A.S. Savrandere Blend 1 32.50
11 Oliva Food Industry And Trade Ltd. Co. Seroliva Blend 1 32.50
12 Oliva Food Industry And Trade Ltd. Co. Seroliva / Elixir Organic Blend 1 32.50
13 Yudum Gida San.ve Tic A.S Yudum Extra Virgin Olive Oil Blend 1 26.00

Table olive production in Turkey
Turkey, playing an important role in world table olive production, processes 70% of its
production for olive oil production while leaving the rest 30% for table olive processing. 85% of
the olives are processed as black table olives and the rest 15% is processed as green table
olives. Table olives are a culturally important part of Turkish style breakfast. Despite the
increase in the production of Spanish style green and olives darkened by oxidation. Turkish
consumer preferences are still in favor of natural green and black olives.
1. Natural black olive production

Olives, harvested when the flesh of the fruit turns purple 2 mm deep to the stone, are
transferred to the processing facility. After size-grading and sorting, the olives are widely put in
concrete pools or polyethylene, polyester or fiberglass tanks. Certain amount of pressure -20-
25% of the original weight of the olives- is applied on the olives and they are put in brine. The
goal of this application is to attain the shape that is called "yanaklı" which is specially preferred
by the consumer.

Brine salt concentration is around 10-12% and this ration can be around 14-15% at times. The
high salt content may slow down the fermentation process and it may take 6 to 10 months.
During the fermentation, circulating the brine, salt and pH controls are done. The bitterness
does not disappear completely from final product and residual reducing sugars may also remain
at a high level after fermentation period which may cause secondary fermentation during the
preservation of the olives. After fermentation, the olives are packed, with or without brine, for the market, according to the preference.

The olives produced by traditional methods are consumed locally or exported to ethnic markets
because of high salt concentration. The disadvantages of this production method are the stock
cost due to the long fermentation period, the loss of weight around 20% and the lack of
exportability except ethnic markets (Fındık, 2011).

The aerated fermentation has been widely used to speed up the fermentation process,
shortening the fermentation period. Through this, the fermentation period takes around 5
months.

Lately, natural black olives with low salt content has become popular in Turkish markets,
gaining the appreciation of Turkish consumers who especially want to consume diet products.
Besides black olive processing, dehydrated in dry salt, without brine is also popular. Most widely
consumed variety is Gemlik, yet Edremit (Ayvalık), Memecik and Uslu varieties are also
widespread.

2. Natural green olive production
Scratched and cracked green olives are highly appreciated by the Turkish consumers. Edremit
(Ayvalık) variety is widely preferred for scratched green olives. It can be processed whether pink or green. Domat, Memecik and Yamalak varieties are considered to be processed as scratched  Options Méditerranéennes, A, no. 106, 2013 74 as well. Soon after the olives are transported to the plant, they are size-graded, sorted and scratched on 2 or 3 sides and put into water. The water is changed every other day to obtain the deserved taste.

The olives transferred to the fermentation tanks. The brine’s salt ratio is increased progressively
and reaches to 5-6%. After the fermentation, the olives, being ready for consumption, are
packed. Although, cracked olives are highly preferred by the Turkish customers, they find
limited place in the market due to the short shelf life. The production method for cracked olives
is the same as scratched ones, yet the olive is cracked instead of being scratched. Because of
the possible storage problems, the product is processed as Spanish style green olives and then
cracked to be packed. 

Fındık M., 2011. Doğal Fermente Zeytin Nedir ve Nasıl Üretilir. 2. Zeytinyağı ve Sofralık Zeytin Sempozyumu, Yaşar Üniversitesi, İzmir

Tunalıoğlu R., 2003. Sofralık Zeytin. In: T.E.A.E. Bakış. 4,ISSN: 1303-8346, Ankara. 

oints.

Article | Did Trump Give Erdogan License to Kill PKK Militants Inside Iraq?

Mavi Boncuk |EXPERT COMMENTARY
Did Trump Give Erdogan License to Kill PKK Militants Inside Iraq?

MAY 24, 2017 | SONER CAGAPTAY

Soner Cagaptay is the Beyer Family fellow and director of the Turkish Research Program at The Washington Institute. He has written extensively on U.S.-Turkish relations, Turkish domestic politics, and Turkish nationalism. His most recent book is "The New Sultan: Erdogan and the Crisis of Modern Turkey."

Turkish President Recep Tayyip Erdogan visited Washington last week to meet with U.S. President Donald Trump. Despite budding tensions over the Trump administration’s decision to arm the Kurdish YPG (Peoples’ Protection Units) militia in Syria, which Erdogan considers to be a terrorist organization, the meeting largely went off without a hitch. The Cipher Brief’s Fritz Lodge spoke with Soner Cagaptay, Director of the Turkish Research Program at the Washington Institute for Near East Policy and author of “The New Sultan,” about how we should read the result of this first meeting between the two leaders.

The Cipher Brief: What was your reaction to the to the meeting between U.S. President Donald Trump and Turkish President Recep Tayyip Erdogan during his visit to Washington last week?

Soner Cagaptay: I was anticipating that the meeting would not produce much breaking news, because Erdogan has already gotten more than half of what he wanted to get from this visit, and he was just very happy to invited. This goes back to the Turkish constitutional referendum in April, which was a very contested race full of irregularities that he won by a very narrow margin. We will probably never know whether the irregularities were large enough to flip the outcome of the vote, which Erdogan won by just 1.5 percent, but in his victory night speech – which to me looked more like a concession speech than a victory speech – he said something really interesting. He said that he would like foreign governments to recognize the outcome of this election as free and fair. If you know Turkish politics, that’s incredibly unusual. Turkey has had free and fair elections since 1950, and there has never really been a concern that elections are not free and not fair. So to me, this was like a Freudian slip. That he was looking for affirmation from outside powers that his victory was fair and square.

Not only did Erdogan love the fact that President Trump called him right after the referendum, but also the fact that he was invited here. So he was more than happy, and he was not interested in creating problems with Trump. He went into the meeting to just soak in the bad news about the U.S. arming the Syrian Kurdish YPG [Peoples’ Protection Units], a blow which Trump had already softened by informing the Turkish delegation of his decision a week before Erdogan’s visit. This saved Erdogan from a major potential embarrassment.

The U.S. arming the YPG, which Turkey considers an enemy, is an issue of serious concern, but I think that, because of the way it was set up, this meeting produced no major crisis, except of course for Erdogan’s guards beating up protesters outside the residence of the Turkish ambassador.

TCB: What do you think the two leaders discussed about the YPG issue?

SC: First of all, the U.S. is likely providing Turkey with guarantees that any heavy weapons given to the YPG will return to the U.S., and that once it liberates Raqqa, the YPG will not stay there. I think that on the first issue, the YPG will deliver. They will return the weapons to the U.S. because these are measured and tracked by Washington, but, on the promise to leave Raqqa, I’m not holding my breath. Especially judging from the group’s previous record in Manbij, a majority Arab city, which they promised to return to its Arab inhabitants but did not. It’s the YPG staying in Manbij that triggered the entry of Turkish troops into Syria for the first time since the war began in that country.

Looking at the YPG’s broader goals, I’m tempted to believe that they will not pull out of Raqqa, and that, even if they did, they might bring in YPG-friendly Arabs as they did in Manbij. Or they might leverage Raqqa and negotiate its handover to the Syrian regime and the Russians in return for continued Russian, regime, and Iranian support to their autonomy economy.

This would be undesirable to Erdogan for two reasons. First, the YPG will be staying in Raqqa and second, the YPG might bring in Arabs who are friendly to the regime. Erdogan hates both the YPG and the regime, so this is where you might see a crisis down the road.

The other part of this is that the U.S. is trying to compartmentalize its relations with the YPG in Syria and the PKK in Turkey and Iraq. It is telling the Turks that if they look the other way in Syria, the U.S. will look the other way in Iraq where Turkey wants to fight the PKK. But the U.S. is also asking them not to do this right now, to wait until after Raqqa and Mosul are liberated. After that, the U.S. is signaling that it could even help the Turks to fight the PKK in Sinjar, Iraq.

The PKK’s current headquarters is in Iraqi Kurdistan in the Qandil mountains along the Iranian-Iraqi border, but this is far from the PKK’s operations in Syria. Sinjar not only lies at the Iraqi-Syrian border but it actually spills into Syria. So this provides the PKK with a perfect center for operations inside Iraq, but more importantly also spilling into Syria, and also for operations in Turkey. Thus, the PKK has been moving material and infrastructure into Sinjar. Turkey will do everything it can to prevent this fait accompli, and to me, that’s the third step of this deal, where, after Raqqa and Mosul are liberated, the U.S. is signaling that it could help Turkey launch an operation in Sinjar. In this regard, Turkey would actually be helped by the Kurdistan Regional Government (KRG) in Iraq and its leader Masoud Barzani, who also don’t want the PKK in Sinjar. The KRG actually wants the PKK out even more than does Turkey does. Finally, the U.S. is also promising assistance against the PKK in Europe, where the group has significant fundraising, extortion, and drug trafficking networks.

That’s the kind of deal that I saw likely coming out of the meeting. Compartmentalizing Iraq and Syria and offering Turkey help against the PKK in Europe.

TCB: How about the beating of the protesters outside the Turkish embassy residence? What was significant about that incident to you?

SC: The reason why this is important is because it signals, to me, it is Turkey’s deep and increasingly violent polarization, which I explain in The New Sultan, spilling into the streets of Washington. Turkey is an extremely polarized place right now, and that seems to be moving towards is becoming a violent sort of polarization. There have been a very large number of terror attacks recently, and the government has been cracking down hard on dissent and opposition. It looks to me that beating demonstrators has become such a modus operandi in Turkey that Erdogan or his guards saw nothing wrong with doing that in the U.S., because this is how they seem to function sadly, and this is how they operate. It also shows how fast Turkey’s polarization can turn violent, because even in the context of being at the heart of the world’s largest democracy did not seem to have put any reason in the minds of Erdogan’s guards.

Topkapı and Abdurrahman Şeref

Abdurrahman Şeref [1] (1853-1925) did the first serious study on the condition of the Topkapi Palace buildings.

Mavi Boncuk | 

Turkey's Culture and Tourism Minister Nabi Avcı has said that the ongoing restoration and renovation projects at the Topkapı Palace Museum will be the most extensive in the palace's history.

Avcı, speaking to the culture and arts editors of various newspapers, said the 24 current projects, which include extensive restoration, conservation, display and adjustments, will cost more than TL 220 million ($59 million) in total.


Currently, restoration works were ongoing at the Seferli Ward, the Fatih Mansion, the Kilerli Ward, Ahmet III's Library, Harem 1-2-3, the Beşirağa Mosque, Matbah-ı Amire Ward, Gülhane hospitals, military warehouses and the retaining walls and Sur-ı Sultani.

All palace structures were being prepared under integrated projects. A security system is also being set up and landscaping works were being performed in the backyards and gardens.

Topkapı Palace was attached to the Istanbul Asar-ı Atika Museum Directorate after being turned into a museum with the order of Mustafa Kemal Atatürk on April 3, 1924. After minor repairs, it was opened the same year.

Source: 

Grove Encyclopedia of Islamic 

Art & Architecture: Three-Volume Set

edited by Jonathan Bloom, Sheila Blair
The TL 60,000 grant provided from 1923 to 1939, allowed for the repairs of broken glass and frames in the Harem, as well as treatment of lead and roof repairs.

With a grant of TL 1 million, provided between 1940 and 1944, major repairs were made in various parts of the palace. As of 1961, the focus shifted to the archives and warehouses, including the engravings warehouse.

To preserve books in the palace library as well as royal clothing, fabrics and devices, humidity-control systems were installed in some of the sections.

A binding repair workshop, mother-of-pearl repair workshop and a carpenter's shop was also established.

Renovations also took place at the exhibition halls, and new exhibition halls, namely the "Sacred Works," "Clocks" and "Engravings" were established.

Some parts of the Harem, which were repaired over a period of almost 12 years, were opened to the public in 1971.

Sections including the supply room, the treasury, miniatures; royal portraits and sultanate vehicles, were opened to visit a year later in 1972. Restoration and arrangement works have continued as yet, in line with the requirements and possibilities at hand.

SOURCE
Abdurrahman Şeref (1853-1925)

Hayati: 
A.Ş. Tophane-i amire muhasebe katiplerinden Hasan Efendi ile Şevket-Feza hanımın oğludur. 15 Zilkade 1269/20 Ağustos 1853 tarihinde Istanbul’da babasının Otaqçılar’daki evinde doğmuştur. İlk dersini ikamet ettikleri mahallenin imamı Hafız Mehmed Efendi’den almış ve evlerine yakın olan sıbyan mektebinde tahsile başlamıştır. Daha sonra Eyüb Rüşdiyesi’nde okumuş, bir süre medreseye devam etmiş, 1283-84/ 1867-68 yıllarında da Istanbul’da Mahrec-i Aklam adlı okulda tahsilini sürdürmüştür. 16 yaşında Mekteb-i Sultani’ye kaydolmuş ve okulun Türkçe ve Fransızca kısımlarından mezun olmuştur.

İlk görevi Mahrec-i Aklam’da tarih-i umumi öğretmenliğidir. 10 Rebiülahir 1295/ 13 Nisan 1878’de Mekteb-i Mülkiye-i Şahane müdürlüğüne tayin edilmiş ve bu okulda uzun süre hem müdürlük hem de öğretmenlik yapmıştır. 18 Şaban 1312/13 Şubat 1895’te Galatasaray Lisesi müdürlüğüne atanmış, 18 Şevval 1326/14 Eylül 1908’te bu görevden ayrılmıştır. II. Meşrutiyet’in ilanından sonra (1326/1908) defter-i hakani nazırlığına, 27 Zilkade 1326/15 Aralık 1908 tarihinde ise Ayan Meclisi azalığına tayin edilmiş ve ertesi gün maarif nazırı vekilliğine atanmıştır. A.Ş. ilk defa Hüseyin Hilmi Paşa kabinesinde (1326/1909) olmak üzere defalarca maarif nazırlığı yapmış, 27 Rebiülahir 1327/17 Mayıs 1909 tarihinde 1919 yılına dek sürdüreceği vakanüvislik görevine tayin olunmuştur. A.Ş. Osmanlı Devleti’nin son vakanüvisi ve 14 Zilkade 1327/27 Kasım 1909’da kurulan Ta’rih-i Osmani Encümeni’nin ilk başkanıdır. 1341/1923 seçimleri ile Istanbul milletvekili olarak II. Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne girmiş ve meclisi en yaşlı üye sıfatıyla başkan olarak açmıştır. A.Ş. 24 Receb 1344/18 Şubat 1925’te Istanbul’da vefat etmiş ve Edirneqapı dışında, Otaqtepe’de bulunan aile mezarlığına defnedilmiştir.

Eserleri: 
(1)
Ta’rih-i Devlet-i Osmaniyye (DOWNLOAD LINK)

Yüksek okullarda ders kitabı olarak okutulmak üzere yazılan tarihin ilk cildi Osmanlı Devleti’nin kuruluşundan III. Murad devrinin sonuna kadar (1003/1595), ikinci cilt ise bu tarihten 1272/1856 yılına kadarki olayları içerir. Birinci babda “Tesis ve Tezelzül” başlığı altında Osman Gazi’den (ö. 726/1326) Anqara savaşı (804/ 1402) sonuna; ikinci babda “İntibah ve Teyid” başlığı altında Anqara savaşından II. Bayezid dönemi sonuna (918/1512); üçüncü babda ise “Şükûh ve İkbal” başlığı altında I. Selim döneminden (918/1512) III. Murad dönemi sonuna (1003/1595) kadarki siyasi gelişmeler ele alınmıştır. Dördüncü babda “Teşkilat ve Nizamat-ı Kadime, Derece-i Maarif ve Sanayi” başlığı altında önce siyasi gelişmelerin kısa bir değerlendirmesi yapılmış, daha sonra da “İdare-i Merkeziye, Divan-ı Hümayun, Mülkiye, İlmiye, Kalemiye ve Seyfiye, Kapıkulu Ocakları, Feodalite ve İdare-i Arazi” konularından sonra “Teşkilat-i İdareye ve Erkan-ı Devlete Bir Nazar” başlığı ile genel bir değerlendirmeye yer verilmiştir. Bundan sonra ise “Ulum ve Edebiyat ve Sanayi-i Nefise, Servet ve Ticaret ve Hırfet ile Eyalat” konuları ele alınmıştır.

İkinci ciltte bulunan beşinci babda “Tevakkuf ve Teşettüt” başlığı altında III. Mehmed döneminden (1003/1595) IV. Mehmed dönemine (1058/1648) kadarki; altıncı babda Köprülüler devrindeki (1066-87/1656-76) ve yedinci babda Fazıl Ahmed Paşa’nın ölümünden (1087/1676) III. Selim dönemi sonuna (1223/1808) kadarki siyasi gelişmeler ele alınmıştır. Sekizinci babda ortaçağ ve yeniçağ Avrupasında meydana gelen olaylar ve bunların sonuçları ele alınmıştır. Dokuzuncu bab “Teceddüdat ve Terakkiyat” başlığını taşır ve tarihi 1203/1789’dan 1272/1856 yılına kadar getirir. İkinci cildin sonunda “nizamat-ı kadimenin” nasıl bozulduğuna ve “teşkilat-ı ahireye” dair iki ek vardır.

Onuncu babda “Tekmile-i Salise” başlığı altında ele alınan bölümde; Avrupa tarihi (Fransız ihtilali ve sonrasındaki gelişmeler, Kutsal İttifak, Viyana kongresi, 1830 ve 1848 ihtilalleri, İtalyan ve Alman birliklerinin kurulması, İngiliz-Çin afyon savaşı, Amerikan iç savaşı ve 19. yüzyılda Avrupa’daki teknik buluşlar vb.) ile 19.yüzyılda Osmanlı Devleti’nde yapılan ıslahatlar ele alınmıştır. A.Ş. önsözde olayların tarih sayılması için üstünden en azından 30 yıl geçmiş olması gerektiğini söylese de, bu kısımda siyasi olaylara son verdiğini söylediği 1272/1856 yılından sonraki gelişmelere değinmiştir.

A.Ş. bu eserinin birinci cildinde, okullar için ders kitabı yazılırken en fazla tarih konusunda zorluk çekildiğini, özet bilginin tarihten beklenen faydayı sağlayamayacağını, ayrıntılara girmenin de bir fayda sağlayamayacağını belirterek Ibn Haldun’un tarih biliminde bir çığır açmış olduğunu ifade etmektedir. A.Ş.’e göre olayların yalnız oluşumunu anlatmakla yetinilmemeli, sebepleri ve sonuçları da araştırılarak olayların özü kavranmalı ve meydana gelen olaylardan gelecekte olabilecek olayları anlamaya çalışılmalıdır ki, tarih eğitiminden beklenen amaç budur.

(2)
Ta’rih musahabeleri
A.Ş.’in 1917-18 yıllarında Sabah ve 1921-1922 yıllarında Vaqit gazetelerine yazdığı makalelerin bir kısmından oluşur. A.Ş. Sabah gazetesine 21’i “Musahabe-i Ta’rihiyye” başlığı altında olmak üzere toplam 30 makale yazmış ve 18 tanesini bu kitapta derlemiştir. Kitabı oluşturan diğer makaleler ise Vaqit gazetesine yazdığı makalelerin 17’si ile Milli Gaye dergisine yazdığı bir makaledir.

Eser sohbetler şeklinde kaleme alınmıştır. Anlattığı olayların bazılarına bizzat tanık olmuş, bazı olayları da kendisine yakın veya olayı bilenlerden dinlemiştir. A.Ş., bu eserinde, bazı ferman suretlerini aynen verir veya özetler. Ta’rih Musahabeleri genel olarak 19. yüzyıl Osmanlı Devleti’nin önemli olaylarını, kişilerini ele alan bir eserdir.

(3)
11 Temmuz 1324 ta’rihinde ilan-ı Meşrutiyyeti icab eden esbab ile ahval-i ahire haqqında bazı mütalaat
Eserin eldeki nüshası II. Meşrutiyet’in ilanından 31 Ağustos 1909 (Rumi 18 Ağustos 1325) tarihine kadar meydana gelen olaylan ihtiva eder. İlk sayfalarında II. Abdülhamid devri (1293-1327/1876-1909) çok kısa bir şekilde özetlenmiş ve “Emniyetsizlik ve Hafiyeler, Maarif ve Matbuat, Umur-ı Maliye, Hürriyet-i Şahsiyye, Yıldız, 11 Temmuz 1324, 11 Temmuz’dan sonra, 31 Mart Hadisesi” konuları ele alınmıştır. Daha sonra V. Mehmed’in cülusu (1327/1909) anlatılmıştır. Eserin “Zeyller” bölümünün ilk konusu 31 Mart olayıdır ve A.Ş.’in olayın ertesi günü, yani 14 Nisan 1909 (Rumi 1 Nisan 1325) tarihinde tuttuğu notları içerir . A.Ş. 1327/1909 yılında meydana gelen Adana vak’asının geniş yer tuttuğu bu eseri muhtemelen 1329/1911 yılından sonra tamamlamıştır. A.Ş.’in vakanüvis olarak yazdığı eser muhtemelen sadece bu defterden ibaret değildir. Çünkü A.Ş.’in öğrencisi ve yardımcısı müderris Efdaleddin Efendi’nin (ö. 1956) ve Sultan Reşad’ın başkatipliğini yapmış olan Halid Ziya Bey’in (Uşşaqlıgil) (ö. 1945) eserlerinde A.Ş.’in tarihinin birden fazla defterden oluştuğuna dair ipuçları vardır. Eser yayımlanmıştır.

(4)
Ta’rih-i Osmani
Yüksek okullarda (mekatib-i âliye) okutulmak üzere hazırlanan eser giriş bölümünde İslam devletinin kuruluşu, genişlemesi, gerilemesi ve Arap hakimiyetinin çöküşü konularını ele aldıktan sonra Osmanlı tarihine geçer. “Osmanlıların Evail-i Ahvali” adlı kısa bölümden sonra birinci babda “Teessüs ve Tezelzül” başlığı altında Osmanlı Beyliği’nin kuruluşundan Anqara Savaşı ertesine kadarki olaylar (699-805/1299-1403); ikinci babda “İntibah ve Te’yid” başlığı altında Anqara Savaşı’ndan II. Bayezid dönemi sonuna kadarki gelişmeler (805-918/1403-1512); üçüncü babda “Şükûh ve İkbal” başlığı altında I. Selim döneminden III. Murad dönemi sonuna kadarki olaylar (918-1003/ 1512-95) ele alınır. Dördüncü babda “Tekmile-i Evveli” başlığı altında eski kurum ve düzenlemeler ile eğitim ve sanayi gibi konular ile siyasi olaylar kısaca özetlenmiş ve değerlendirilmiştir. Daha sonra ise toprak yönetimi, divan-ı hümayun, mülkiye, ilmiye, kalemiye, seyfiye sınıfları, kapıkulu, yeniçeri, cebeci, süvari, tersane, bostancı ve taşrada bulunan yerli kulu ocakları, akıncı taifesi gibi konulara değinildikten sonra, feodalite ve toprak yönetimi, idari teşkilat, devlet erkanının durumu, ilim, edebiyat ve güzel sanatlar, sanayi ve ticaret, eyaletler gibi konular ele alınmıştır.

Osmanlıların kültür ve medeniyet tarihini yazarken kendisini etkileyen başlıca kaynağın Mustafa Nuri Paşa’nın (ö. 1307/1890) Netayicü’l-vuquat adlı eseri olduğunu belirten A.Ş. tarihçilerin “hadisat-ı tarihiyyenin esbabını taharri ve istiksa ile memur” olduğunu vurgular.

(5)
Fezleke-i ta’rih-i Devlet-i Osmaniyye
Lise öğrencilerine (mekatib-i idadiye şakirdanına) okutulmak üzere kaleme alınan eser yazarın iki ciltlik Ta’rih-i Devlet-i Osmaniyye’sinin özetidir. Osmanlıların kökenlerinin ele alındığı kısa bir giriş kısmından sonra gelen birinci babda Osman Bey’in (699?-726/1299?-1326) hükümdarlığını ilan etmesinden Anqara Savaşı ertesine (699-804/ 1299-1403), ikinci babda I. Bayezid’in vefatından I. Selim’in cülusuna (805-918/ 1403-1512), üçüncü babda ise I. Selim’in cülusundan III. Mehmed’in cülusuna (918-1003/1512-95) kadar olan gelişmeler ele alınmıştır. Konu başlığı “Birinci Tekmile” olan dördüncü babda ise eski kurum ve düzenlemeler ile eğitim ve sanayi gibi konular üzerinde durulmakta ve “Kuva-yı Dahiliye-i Memleket” başlığı altında genel bir değerlendirme yapılmaktadır. Beşinci babda III. Mehmed’in cülusundan Köprülü Mehmed Paşa’nın sadaretine kadar (1003-66/1595-1656) olan dönemdeki, altıncı babda ise Köprülüler’in vezirlikleri sırasındaki (1066-87/1656-76) tarihsel gelişmelere değinilmiştir. Yedinci babda Fazıl Ahmed Paşa’nın vefatından Yaş Anlaşması’na kadar (1087-1206/1676-1791) olan gelişmeler üzerinde durulurken sekizinci babda “Tekmile-i Saniye” başlığı altında kadim nizamın bozulması ile ilimler ve eğitim konuları ele alınmaktadır. “Devr-i Teceddüdat ve Terakkiyat” başlıklı dokuzuncu babda ise Yaş Anlaşması’ndan Paris Anlaşması’na kadarki (1206-72/ 1791-1856) dönemde yapılan ıslahatlar üzerinde durulmaktadır. Kitaba eklenen kısa sonuç bölümünde de Paris Anlaşması’ndan Berlin Anlaşması’na kadar olan dönemdeki (1272-93/1856-76) diğer kurumlar ve ıslahatlar üzerinde durulmuştur.

(6)
Fezleke-i ta’rih-i Düvel-i İslamiyye
A.Ş.’in kitap olarak yayımlanan ilk eseridir. Yazarın Mekteb-i Sultani’de verdiği İslam tarihi dersinin notlarından oluşan ve İslam devletleri hakkında tarihsel bilgi veren eser, Hz. Muhammed ile Emeviler devrini kapsayan bir siyasi tarihtir. Kültür ve medeniyet tarihine bu eserde yer vermemiş olan A.Ş.’in bu kitabı yazarken dayandığı temel kaynak Ahmed Cevdet Paşa’nın (ö. 1312/1895) Qısas-ı Enbiya’sıdır.

(7)
Zübdetü’l-qısas
Liselerde (mekatib-i idadiye) okutulmak üzere basılmış bir genel tarihtir. Eserin birinci cildi yaratılış ve tufan konusuyla başlamakta ve “Ahval-i Asya, Tetimme ve Tavaif-i Mülûk” konuları ile bitmektedir. İkinci cilt Avrupa kıtasında Roma topraklarında hüküm süren kavimler konusuyla başlayıp ortaçağ medeniyeti konusuyla bitmektedir. Kuruluşundan Istanbul’un fethine kadarki (699-857/1299-1453) Osmanlı tarihi kitabın yirmiüçüncü babından yirmialtıncı babına kadarki kısmında yer alır.

Eserin son kısmında ortaçağda İslam uygarlığıyla Avrupa kültürü arasındaki farktan “Kurun-ı Vustada İki Alem” başlığı altında ve mezhep, feodalite, ruhaniyet, vergi sistemi gibi hususlar bağlamında bahsedilmiş, Museviler, eşitlik ve İslami kardeşliğin siyasi etkileri, ilimler ve bilimler, diller gibi konulara da değinilmiştir. Eserin bu bölümünde İslam alemi ile ilgili ilk kısım tefsir, hadis, fıkıh, içtihad, kelam gibi ilimler ve dilbilim ile bu ilimlerin önde gelen isimlerine ayrılmış, Arap ve Fars şiir ve edebiyatı, tarih ve coğrafya, matematik ve doğa bilimleri, ziraat, üretim ve ticaret gibi konular da yine bu ilk kısımda incelenmiştir. Hıristiyan alemine ayrılan ikinci kısımda ise eğitim sistemi, şiir, mimari gibi konuları üzerinde durulmaktadır. Jurnal edildiği için üçüncü cildi yayımlanamamış ve toplatılmış olan eserde Türklerin çeşitli özelliklerinden bahseden özel bir bölüm vardır.

(8)
Ta’rih-i asr-ı hazır
İki bölümden oluşan eserin ilk bölümü (1.-408. sayfalar) 1789 Fransız ihtilalinin ayrıntılarıyla ele alınmasına ve bu bağlamdaki gelişmelerin zaman zaman Osmanlı İmparatorluğu’ndakilerle karşılaştırılmasına, ikinci kısmı (408.-479. sayfalar) ise III. Selim’in cülusundan Berlin Anlaşması’na kadar (1203-95/1789-1878) Osmanlı tarihine ayrılmıştır. Eser öğrencilerin tuttuğu notlardan oluştuğu için A.Ş.’in tarih anlayışı ile tarih öğretiminin amacı ve yöntemi konusundaki düşünceleri açısından önemli izler taşımaktadır.

(9)
Harb-i hazırın menşe’i
A.Ş.’in gerçeklere ve tarihsel olaylara dayanarak tarafsızca yazılmış olduğunu iddia ettiği eser Donanma Mecmuası’nın 88. ve 107. sayıları arasında seri makaleler olarak yayımlandıktan sonra kitap haline getirilmiştir. Harb-i Hazırın Menşe’i dört bölümden oluşur. Birinci bölümde 1287/1870 seferinin oluşumu, o dönemin büyük devletlerinin durumu, Prusya şansölyesi Otto von Bismarck’ın diplomaside gösterdiği hünerler ve Fransa kabinesinin hataları; ikinci bölümde Frankfurt Anlaşması’ndan Berlin Anlaşması’na (1288-95/1871-78) kadar geçen süredeki politik gelişmeler; üçüncü bölümde Berlin Anlaşması’ndan II. Meşrutiyet’in ilanına (1295-1326/1878-1908) kadar olan dönemdeki siyasi durum üzerinde durulmuş, dördüncü bölümde ise genel değerlendirme yapılmıştır.

(10)
[Ta’rih-i Lutfi (8. cilt)]
A.Ş. Yıldız Kitaplığı’nda bulunan yayımlanmamış Lutfi Ta’rihi’nin 4 cildinden birincisini Ta’rih-i Lutfi’nin 8. cildi olarak yayımlamıştır. Aslında bir edisyon gibi gözükse de A.Ş. yayında açıkça yeri geldiği zaman esere ilaveler yapacağını ifade etmiş ve gerçekten de 8. cilde ilave ettiği kısımlar Lutfi Efendi’nin (ö. 1325/1907) yazdığı metinden daha uzun olmuştur. Bir tarihçinin diğer bir tarihçiye müdahalesi olarak düşünüldüğünde ilginç bir metindir. A.Ş. Ta’rih-i Lutfi’nin Yıldız Kitaplığı’nda bulunan yayımlanmamış ciltlerinin ciddi araştırmaya ve “tedkikat-ı fenniyeye” dayanmadığı fikrindedir.

Eserde kaydedilen 1261-65/1845-49 yılları arasındaki 5 yıllık olaylar Lutfi Efendi’nin kaleminden çıkmıştır. Kitabın A.Ş.’in “naşirin ilavesi” adıyla kaydettiği kısım 248 sayfa tutarken Lutfi Efendi’ye ait kısım 138 sayfadır. A.Ş. ayrıca kitaptaki konularla ilgili 38 belgenin suretini de ek olarak vermiştir. A.Ş. kendi ilave ettiği kısımların büyük bölümünü oluşturan ve Fransız ihtilalinden (1203/1789) başlayarak 1266/1850 tarihine kadarki zaman dilimini kapsayan Avrupa tarihi “Fezleke-i Ahval” başlığı ile eserin 192.-395. sayfaları arasında yer almaktadır. 
Avrupa tarihinin anlatıldığı bölümlerde yabancı dildeki kelimelerin Fransızcaları ve metin içinde geçen özel isimlerin asılları Latin harfleri ile yazılmış olarak dipnotlarda belirtilmiştir. Alıntı veya özetlerine yer verdiği belgelerin suretlerinin tümünü ek olarak eserin sonunda vermiştir. A.Ş. dipnotlar kullanmış, yaptığı alıntıları tırnak işareti içinde vermiştir. Alıntı sona erdikten sonra eserin adını dipnotta zikretmiştir.

A.Ş. dipnot kullanmış, yaptığı alıntıları tırnak işareti ile verdikten sonra alıntının yapıldığı eserin adını dipnotta zikretmiştir. Avrupa tarihinin anlatıldığı bölümlerde yabancı dildeki kelimelerin Fransızcaları ve metin içinde geçen özel isimlerin asılları Latin harfleri ile yazılmış olarak yine dipnotlarda belirtilmiştir. Yazar alıntı yaptığı veya özetlerine yer verdiği belgelerin suretlerinin tümünü ek olarak eserin sonunda vermiştir.”

A.Ş.’in bazıları “Tanzimat-ı hayriyye,” “Qanun-ı Esasi,” “İade-i Meşrutiyyet: Said ve Kamil Paşalar,” “Eski ve Yeni,” “Qanun-ı veraset-i saltanat,” “Abdülhamid Han-ı Sani”, “Firdevs-aşiyan Sultan Mehmed Han-ı Hamis” olmak üzere gazete ve dergilerde yayımlanmış bir çok makalesi mevcuttur. Bunları yanısıra biyografi türünde birçok makalesi vardır. Biyografisini yazdığı kişilerin birçoğuyla aynı dönemde yaşamış ve bazılarıyla görüşmüştür. “Ahmed Midhat Efendi,” “Hüseyin Hilmi Paşa,” “İbrahim Haqqı Paşa” ve “Sultan Mehmed Han-ı Hamis” bu türden makaleleridir. Ayrıca mülkiye mektebi öğrencileri için yazdığı iki ciltlik Cografya-yı Umumi, mekatib-i rüşdiyye için hazırladığı üç ciltlik Cografya Dersleri, Avrupa ülkelerinin nüfus, ithalat gibi çeşitli konulardaki istatistiklerini Osmanlı devleti istatistikleriyle karşılaştırdığı İstatistiq ve Cografya-yı Umrani ve mülkiye mektebi ve mekatib-i idadiye öğrencileri için hazırlamış olduğu İlm-i Ahlaq adlı ders kitapları vardır.

A.Ş.’ye göre tarih iki kısma ayrılır: “Nefs-i vukuat” ve “i’mal-i vukuat.” Osmanlı tarihçileri tarihin “nefs-i vukuat” kısmıyla, yani olaylarla ilgilenerek vakanüvisliğe önem vermişler, fakat olayları meydana getiren sebeplere (i’mal-i vukuat) pek ilgi göstermemişlerdir. Halbuki tarih bir fendir ve “her şeyi istiknah ile mukellef”tir. A.Ş. tarihin “terbiye-i ahlakiyye” kazandırması gerektiğine inanır. Bu nedenle tarihte yaşamış önemli şahsiyetler öğrencilere tanıtılmalı ve o şahsiyetlerin örnek alınması sağlanmalıdır. A.Ş.’ye göre, tarihçiler devlet adamlarının “evail-i ahval ve suret-i neşeti ve ailesi” hakkında bilgi toplamayı ihmal etmişlerdir.” A.Ş. Anqara Savaşı’nı (804/1402) değerlendirirken Ibn-i Haldun’un tarih felsefesinin izlerini yansıtmakta ve bazen de olayların sebebini ilahi bir güce bağlamaktadır.

Bibliyografya: 
BİBLİYOGRAFYA
1) Ta’rih-i Devlet-i Osmaniyye 
Baskılar: (1) 1. cilt: Istanbul, 1309/1892. (2) 2. cilt: Istanbul, 1312/1895. (3) 1. cilt: Istanbul, 1315/1898. (4) 2. cilt: Istanbul, 1318/1900.
Edisyon: Ahmet Demir-Mehmet Kafkas, Osmanlı Devleti Tarihi I (İzmir, 1995).

2) Ta’rih musahabeleri
Baskılar: (1) Istanbul, 1339/1923.
Edisyonlar: (1) Eşref Eşrefoğlu, Tarih Konuşmaları (Istanbul, 1978). (2) Mübeccel Nami Duru, Tarih Söyleşileri (Istanbul, 1980). (3) Enver Koray, Tarih Musahabeleri (Istanbul, 1985).

3) 11 Temmuz 1324 ta’rihinde ilan-ı Meşrutiyyeti icab eden esbab ile ahval-i ahire haqqında bazı mütalaat
Yazma: (1) Ankara, Türk Tarih Kurumu Kütüphanesi, Y542; 119 (metin; 25 satır) + 91 y. (zeyller; muhtelif satır sayısı), rıka. Müellif hattı. 
Edisyon: Bayram Kodaman, M. Ali Ünal, Son Vakanüvis Abdurrahman Şeref Efendi Tarihi, II. Meşrutiyet Olayları (1908-1909) (Ankara, 1996).

4) Ta’rih-i Osmani
Baskı: (1) 2 cilt; taş basması; Istanbul, 1307/1890.

5) Fezleke-i ta’rih-i Devlet-i Osmaniyye
Baskılar: (1) Istanbul, 1310/1893. (2) Istanbul, 1315/1898. (3) Istanbul, 1318/ 1901 (4) Istanbul 1325/1907 … 12. Baskı: Istanbul, 1326/1910. Seyfettin Özege, Eski Harflerle Basılmış Türkçe Eserler Kataloğu, c. 1 (Istanbul, 1971), 407’ye göre.

6) Fezleke-i ta’rih-i Düvel-i İslamiyye
Baskılar: (1) Istanbul, 1301/1884. (2) Istanbul, 1302/1885.

7) Zübdetü’l-qısas
Baskılar: (1) 1. cilt: Istanbul, 1315/1898. (2) 2. cilt: Istanbul, 1316/1899.

8) Ta’rih-i asr-ı hazır
Baskı: (1) 1. cilt: Istanbul, 1329/1913.

9) Harb-i hazırın menşe’i
Baskı: (1) Istanbul, 1334/1918.

[10) Ta’rih-i Lutfi (8. cilt)]
Baskı: (1) Naşiri: Abdurrahman Şeref (Istanbul, 1328/1910). (2) Vak’anüvîs Ahmed Lûtfî Efendi Tarihi, 6-7-8, yay. Yücel Demirel (Istanbul, 1999).

Kaynaklar
BOA, Sicill-i Ahval Defterleri, defter no. 72, 87-88. BOA, İrade-i Hususiyye Kataloğu, 1327R/58. BOA, Meclis-i Vükela Mazbataları, dosya no. 241, 152. BOA, Meclis-i Vükela Kataloğu, dosya no. 208, 18. TC Emekli Sandığı Arşivi, 42138 numaralı Mülkî Tasnif Dosyası. Türkiye Büyük Millet Meclisi Zabıt Ceridesi, Devre 2, İçtima senesi 1 (Ankara, 1961), 2 ve 258-260. Meclis-i Ayan Zabıt Ceridesi, Devre 3, Sene 4, c. 1 (Ankara, 1991), 2; Devre 3, Sene 5, c. 1 (Ankara, 1991), 116. Ahmed Vefiq Paşa, Fezleke-i Ta’rih-i Osmani (Istanbul, 1288/1871), 5. Ahmed Midhat Efendi, Devlet-i Osmaniyye (Istanbul 1298/1881). Cemaleddin, Osmanlı Müverrihleri (Istanbul, 1334/1918). Mekteb-i Sultani: 50. Yıl Kitabı (Istanbul, 1334/1918). Efdaleddin Efendi, Abdurrahman Şeref Efendi: Tercüme-i Hali, Hayat-ı Resmiyye ve Hususiyyesi (Ankara, 1927). Ali Çankaya Mücellitoğlu, Yeni Mülkiye Tarihi ve Mülkiyeliler, 2 c. (Ankara, 1968-1969). Mustafa Kemal, Nutuk, 2 c. (Istanbul, 1971-1968). Sina Akşin, Istanbul Hükûmetleri ve Millî Mücadele, 2 c. (Istanbul, 1976 [c.1], 1992 [c.2]). Halid Ziya Uşaklıgil, Saray ve Ötesi (Istanbul, 1981). Tarık Zafer Tunaya, Türkiye’de Siyasal Partiler, 3 c. (Istanbul, 1986-1990). Ali Fuat (Türkgeldi), Görüp İşittiklerim (Ankara, 1988). Ahmed İzzet Paşa, Feryadım, 2 c. (Istanbul, 1992-93). Mehmed Demiryürek, Tarihçi ve Devlet Adamı: Abdurrahman Şeref Efendi: (1853-1925), doktora tezi (Dokuz Eylül Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, 1999). Aynı yazar, “Tarih-i Osmanî Encümeni’nin Kuruluşu,” Toplumsal Tarih, 90 (Haziran 2001), 41-49. Aynı yazar, “Vahdet-i Millîye Heyeti (Cemiyeti),” Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, II/6-7 (1996), 73-116. Aynı yazar, “Biyografi Yazarı Olarak Abdurrahman Şeref Efendi,” Tarih İncelemeleri Dergisi, XVIII/1 (Temmuz 2003), 45-59. Aynı yazar, “Ölümünün 78. Yılında Son Vakanüvis Abdurraman Şeref Efendi ve Cumhuriyet,” Millî Eğitim, 158 (2003), 198-204. Aynı yazar, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Bir Osmanlı Aydını: Abdurrahman Şeref Efendi 1853-1925 (Ankara, 2003).

Yazar: 
Mehmet Demiryürek

Ağustos 2005

Avars in the Middle

Mavi Boncuk | East Roman Empire, 6th century CE, showing the territories of the Avars, Goths, Franks, Lombards, Saxons, Thuringians, Slavs.